ทักษะด้านการใช้สมุนไพร

ป่า คือ แหล่งสมุนไพรดูแลสุขภาพของบีซู

บีซู เป็นชนเผ่าพื้นเมืองกลุ่มหนึ่งที่มีภูมิปัญญาและทักษะการดูแลสุขภาพโดยใช้สมุนไพรที่หาได้จากป่า

บีซู กับความสัมพันธ์ในกลุ่มชนเผ่าและเครือญาติ

การให้ความสำคัญกับเครือญาติและชนเผ่า

การรักษาความสัมพันธ์ระบบเครือญาติไว้ ทำให้บีซูเป็นชนเผ่าพื้นเมืองหนึ่งที่ยังไม่ถูกกลืนกลายทางวัฒนธรรม

ประชากรชนเผ่าพื้นเมืองบีซู

บีซู ถือได้ว่ามีความเสี่ยงด้านประชากร

ประชากรชนเผ่าพื้นเมืองบีซูนับวันจะยิ่งลดน้อยลง ในปี 2559/60 มีประชากรอยู่ไม่ถึง 500 คน

ชนเผ่าพื้นเมืองบีซู เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ดั้งเดิมที่อยู่ในพื้นที่จังหวัดเชียงราย มีวัฒนธรรมด้านภาษาพูดเป็นเอกลักษณ์ นักภาษาศาสตร์จัดอยู่ในภาษาโลโลใต้ สาขาย่อยของตระกูลภาษาทิเบโต-เบอร์มา (Tibeto-Burman)  มีการค้นพบตั้งแต่ปี พ.ศ. 2509 ต่อมากระทรวงวัฒนธรรมได้ประกาศขึ้นทะเบียนภาษาบีซูเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ ประจำปีพุทธศักราช 2557

ประวัติศาสตร์

ชนเผ่าพื้นเมืองบีซู คาดการณ์ว่าเป็นกลุ่มคนดั้งเดิมในพื้นที่จังหวัดเชียงราย ซึ่งบรรพบุรุษแต่อดีตกาลจะเข้ามาตั้งถิ่นฐานอยู่ตั้งแต่ยุคสมัยใดนั้นไม่สามารถระบุได้  แต่นักวิจัยด้านภาษาศาสตร์ได้สืบค้นเทียบเคียงภาษาบีซูกับภาษาชนเผ่าอื่นๆ ในภูมิภาคเอเชียแล้วพบว่า ภาษาบีซูมีความใกล้เคียงกับภาษาชนเผ่าแถบประเทศจีนตอนใต้ แถวสิบสองปันนา และจากหลักฐานพงศวดารจีน ปี พ.ศ. 2344 พอจะบอกได้ว่าชาวบีซูกับชาวลาหู่ในแถบนั้นได้ร่วมมือกันต่อต้านผู้ว่าราชการจังหวัดและจักรพรรดิจีน Jia Qing ที่มีความโหดร้ายมาก แต่เกิดพ่ายแพ้จึงหนีเข้ามาในประเทศไทย และตั้งรกรากอยู่ในจังหวัดเชียงราย 

 

ชนเผ่าพื้นเมืองบีซู แต่เดิมนั้นถูกเรียกรวมกับกลุ่มชาติพันธุ์ลัวะ หรือละว้า โดยกลุ่มคนเมือง (ไทยวน) ในพื้นที่ซึ่งชอบดูถูกกลุ่มชนชาติพันธุ์ลัวะและบีซูในเรื่องของความสกปรก ความซื่อที่รู้ไม่เท่าทันคนเมือง จึงเป็นที่มาของการกลั่นแกล้งชาวบีซูตั้งแต่เด็กไปจนถึงผู้ใหญ่ โดยมีคำพูดที่คนเมืองชอบพูดเปรียบเปรยคนในลักษณะต่อว่าว่า “ง่าว(โง่) อย่างลั๊วะ ง่าวอย่างคนดอย” และมีเหตุการณ์ที่เด็กๆ บีซูไปเรียนหนังสือในโรงเรียนร่วมกับคนเมือง และถูกแกล้งเอาขนมใส่ยาเบื่อ (ยาพิษ) ให้กิน หรือตามหมู่บ้านก็มักจะมีการมาขโมยสัตว์เลี้ยง เป็นต้น  ชาวบีซูจึงถูกคนเมืองเหมารวมเป็นคนดอยเหมือนกับคนลั๊วะ คนมูเซอ จึงเป็นที่มาของประวัติชาวบีซูที่มีบรรพบุรุษได้นามสกุล “วงค์ลัวะ” และสืบมาจนถึงทุกวันนี้  แต่ชนชาติพันธุ์บีซูได้รับการจำแนกจากนักภาษาศาสตร์ว่าเป็นคนละกลุ่มชาติพันธุ์กับชาติพันธุ์ลัวะในเวลาต่อมา